Wat is een ETF? Uitleg over de werking, kosten en risico’s

Wat is een ETF? Een ETF is een beleggingsfonds dat op de beurs wordt verhandeld. Met één deelname beleg je vaak in een verzameling aandelen, obligaties of andere beleggingen. Veel ETF’s volgen een beursindex, waardoor hun waarde meestal meebeweegt met de beleggingen in die index.

ETF staat voor exchange-traded fund, oftewel een beursgenoteerd fonds. Je kunt een ETF tijdens openingstijden van de beurs kopen en verkopen, net als een aandeel.

Wat is een ETF en wat koop je precies?

Als je een ETF koopt, koop je een stukje van een fonds. Het fonds belegt het geld van deelnemers volgens een vaste aanpak. Je koopt daarbij niet zelf rechtstreeks alle aandelen of obligaties die in het fonds zitten.

Stel dat een ETF een index van aandelen volgt. Die index bestaat uit een verzameling bedrijven. De ETF probeert de waardeontwikkeling van die verzameling zo goed mogelijk te volgen. Gaan de aandelen in de index samen omhoog, dan stijgt de waarde van de ETF meestal mee. Dalen ze, dan daalt de ETF meestal ook.

Een ETF die een index volgt, wordt ook wel een tracker of indextracker genoemd. Niet iedere ETF volgt een index: er bestaan ook actief beheerde ETF’s. Daarbij bepaalt de beheerder welke beleggingen in het fonds komen.

Hoe volgt een ETF een index?

Een index is een overzicht van beleggingen die aan bepaalde regels voldoen. Een index kan bijvoorbeeld bestaan uit aandelen van grote bedrijven in een land. De samenstelling en het gewicht van de bedrijven bepalen samen hoe de index beweegt.

Een ETF kan zo’n index op verschillende manieren volgen:

• Fysieke ETF: het fonds koopt de beleggingen uit de index zelf. Soms koopt het fonds niet alles, maar een selectie die de index zo goed mogelijk volgt.
• Synthetische ETF: het fonds gebruikt een financieel contract, vaak een swap, om het rendement van de index te volgen. Daarbij bestaat ook het risico dat de andere partij haar afspraken niet nakomt.

Het rendement van een index-ETF is meestal niet precies gelijk aan dat van de index. Dat komt onder meer door fondskosten, belastingen en de manier waarop het fonds de index volgt. Het verschil kan zowel positief als negatief zijn.

Welke soorten ETF’s bestaan er?

ETF’s verschillen vooral in wat ze volgen of waarin ze beleggen. Dit zijn veelvoorkomende soorten:

• Aandelen-ETF’s: beleggen in aandelen van bedrijven, bijvoorbeeld uit een land, regio of verschillende delen van de wereld.
• Obligatie-ETF’s: beleggen in obligaties, zoals leningen aan overheden of bedrijven.
• Sector-ETF’s: richten zich op één bedrijfstak, zoals technologie of gezondheidszorg.
• Thematische ETF’s: richten zich op een onderwerp, zoals de energietransitie.

Een ETF met veel verschillende beleggingen kan je risico spreiden. Maar een fonds dat zich op één sector of regio richt, is minder breed gespreid. Een verzameling aandelen is dus niet automatisch hetzelfde als een brede spreiding over de wereld.

Hoe verdien of verlies je geld met een ETF?

De waarde van een ETF verandert door de waarde van de beleggingen in het fonds. Verkoop je jouw deelname voor meer dan je ervoor betaalde, dan maak je koerswinst. Verkoop je voor minder, dan maak je koersverlies.

Sommige beleggingen in een ETF leveren ook dividend of rente op. Wat daarmee gebeurt, hangt af van het fonds:

• Een uitkerende ETF betaalt inkomsten uit aan beleggers.
• Een herbeleggende ETF houdt inkomsten in het fonds en belegt ze opnieuw.

Een uitkering is geen extra winst boven op de waarde van het fonds: na de uitkering is er ook geld uit het fonds verdwenen. Voor je totale resultaat tellen zowel de koersverandering als eventuele uitkeringen en kosten mee.

Wat zijn de voordelen en risico’s van een ETF?

Een ETF kan een eenvoudige manier zijn om met één aankoop in meerdere beleggingen tegelijk te beleggen. Vooral passieve ETF’s hebben vaak lagere fondskosten dan actief beheerde beleggingsfondsen. Ook kun je tijdens beursuren meestal zien tegen welke prijs je een ETF kunt kopen of verkopen.

Daar staan risico’s en beperkingen tegenover:

• Koersrisico: dalen de beleggingen in het fonds, dan kan de waarde van je ETF dalen. Je kunt een deel van je inleg verliezen.
• Beperkte spreiding: een ETF voor één sector of regio kan sterk afhangen van ontwikkelingen op die markt.
• Valutarisico: beleggingen in andere valuta kunnen in euro’s minder waard worden als wisselkoersen veranderen.
• Afwijking van de index: een index-ETF volgt zijn index niet altijd precies, onder meer door kosten.
• Risico bij synthetische ETF’s: de partij waarmee het fonds een contract sluit, kan mogelijk niet aan haar verplichtingen voldoen.

Spreiding kan de gevolgen van een tegenvaller bij één bedrijf verkleinen, maar beschermt je niet tegen een daling van de hele markt. Heb je het geld op korte termijn nodig, dan kan een koersdaling op een ongunstig moment komen.

Welke kosten betaal je voor een ETF?

Een ETF brengt fondskosten in rekening. Die worden verwerkt in de waarde van het fonds. Je krijgt hiervoor meestal geen aparte rekening. Het kostenpercentage vind je in de fondsinformatie.

Bij het kopen en verkopen kun je daarnaast transactiekosten betalen aan je bank of broker. Er is ook een verschil tussen de prijs waarvoor je direct kunt kopen en de prijs waarvoor je direct kunt verkopen. Dat verschil heet de spread. Bij minder druk verhandelde ETF’s kan die groter zijn.

Een laag kostenpercentage vertelt dus niet alles. Ook de handelskosten, de spread en eventuele valutakosten hebben invloed op je uiteindelijke resultaat.

Veelgestelde vragen over ETF’s

Is de S&P 500 een ETF?
Nee, de S&P 500 is een index van grote Amerikaanse bedrijven. Er bestaan wel ETF’s die deze index proberen te volgen.

Wat is het verschil tussen een ETF en een indexfonds?
Een indexfonds volgt een index. Een ETF is een fonds dat op de beurs wordt verhandeld. Veel ETF’s zijn dus ook indexfondsen, maar niet ieder indexfonds is een ETF. Een niet-beursgenoteerd indexfonds wordt vaak op vaste momenten verhandeld in plaats van doorlopend tijdens beursuren.

Wat is de beste ETF?
Er is geen ETF die voor iedereen de beste is. Een fonds met aandelen uit één sector kan bijvoorbeeld heel anders bewegen dan een fonds met aandelen uit meerdere landen. Welke kenmerken passen, hangt af van je doel, de tijd waarvoor je het geld kunt missen en het risico dat je wilt nemen.

De naam van een ETF zegt niet altijd genoeg over de inhoud. In de fondsinformatie zie je welke index of strategie het fonds volgt, welke kosten het rekent en of het inkomsten uitkeert of herbelegt.