Risico van aandelen: welke verliezen kun je lopen?

Het risico van aandelen is dat je belegging minder waard wordt en je een deel of zelfs je hele inleg verliest. Dat kan gebeuren doordat de hele beurs daalt, maar ook doordat het slecht gaat met één bedrijf. Rendement en herstel zijn nooit gegarandeerd.

Hoe groot het risico voor jou is, hangt onder meer af van de aandelen die je bezit, hoeveel je erin belegt en wanneer je het geld nodig hebt. Ook je eigen reactie op koersdalingen speelt een rol.

Welke risico’s hebben aandelen?

Bij aandelen kun je op verschillende manieren verlies lijden. Deze risico’s kunnen tegelijk optreden: een bedrijf kan bijvoorbeeld tegenvallende resultaten melden terwijl ook de hele beurs daalt.

  • Marktrisico: aandelenkoersen dalen door ontwikkelingen die veel bedrijven raken, zoals een recessie, hogere rente of politieke onrust. Ook een gezond bedrijf kan daardoor minder waard worden op de beurs.
  • Bedrijfsrisico: een afzonderlijk bedrijf krijgt problemen, bijvoorbeeld door tegenvallende verkoop, hoge schulden of sterke concurrentie. De koers kan dalen terwijl andere aandelen stijgen.
  • Concentratierisico: een groot deel van je geld zit in één aandeel, sector of land. Gaat het daar slecht, dan raakt dat een groot deel van je beleggingen.
  • Valutarisico: een verandering in de wisselkoers kan de waarde van een buitenlandse belegging in euro’s verlagen of verhogen.
  • Liquiditeitsrisico: er zijn weinig kopers voor een aandeel. Daardoor kan verkoop langer duren of alleen lukken tegen een lagere prijs dan je verwacht.
  • Gedragsrisico: angst of enthousiasme leidt tot beslissingen die niet bij je oorspronkelijke plan passen, zoals verkopen na een sterke daling of kopen na een snelle stijging.

Een rentestijging kan aandelen op meerdere manieren raken. Bedrijven met schulden kunnen hogere rentelasten krijgen en toekomstige winsten kunnen voor beleggers minder aantrekkelijk worden. De invloed verschilt per bedrijf.

Hoeveel kun je verliezen met aandelen?

Bij gewone aandelen die je met eigen geld koopt, kun je maximaal je volledige inleg in die aandelen verliezen. Daalt een aandeel sterk, dan is een even grote stijging in procenten niet genoeg om het verlies goed te maken.

Stel dat je voor € 1.000 aandelen koopt en de waarde daalt met 50%. Je houdt dan € 500 over. Om weer op € 1.000 uit te komen, moet de waarde daarna met 100% stijgen. Dit voorbeeld laat zien waarom een groot verlies moeilijk te herstellen kan zijn. Kosten en eventuele dividenduitkeringen zijn hierin niet meegerekend.

Gaat een bedrijf failliet, dan worden schuldeisers eerder betaald dan aandeelhouders. Als er daarna niets overblijft, zijn de aandelen niets meer waard. Beleg je met geleend geld, dan kun je ook met een schuld blijven zitten en meer verliezen dan je eigen inleg.

Waarom buitenlandse aandelen extra valutarisico geven

Een buitenlands aandeel kan in de eigen munt stijgen, maar voor jou in euro’s toch minder waard worden. Dat gebeurt als de buitenlandse munt voldoende daalt ten opzichte van de euro. De wisselkoers kan ook de andere kant op werken en je resultaat juist verhogen.

De munt waarin een aandeel op de beurs wordt verhandeld, vertelt niet alles over het valutarisico. Ook een bedrijf dat in euro’s noteert, kan veel omzet of kosten in andere munten hebben. Wisselkoersen kunnen daardoor invloed hebben op de winst en de aandelenkoers.

Wanneer wegen aandelenrisico’s zwaarder?

Als je geld op korte termijn nodig hebt, kan een koersdaling je dwingen te verkopen op een ongunstig moment. Met meer tijd hoef je minder snel te verkopen, maar ook een lange periode biedt geen zekerheid dat een verlies wordt goedgemaakt.

Het risico telt ook zwaarder als je geen financiële buffer hebt. Een onverwachte rekening kan dan betekenen dat je aandelen moet verkopen terwijl de koers laag staat. Geld dat je nodig hebt voor vaste lasten of onverwachte uitgaven is daarom niet geschikt om afhankelijk te maken van aandelenkoersen.

Veel aandelen bezitten betekent niet automatisch dat je risico goed verdeeld is. Als ze allemaal uit dezelfde sector komen, kan één ontwikkeling meerdere bedrijven tegelijk raken. En zelfs bij een brede verdeling blijft het risico bestaan dat de hele aandelenmarkt daalt.

Zo beperk je het risico van aandelen

Je kunt aandelenrisico niet uitsluiten, maar wel voorkomen dat één tegenslag je harder raakt dan nodig:

  • Bepaal welk geld je kunt missen. Bewaar geld voor uitgaven en tegenvallers buiten je aandelenbeleggingen.
  • Verdeel je beleggingen. Door niet alles in één bedrijf of sector te stoppen, maak je jezelf minder afhankelijk van één koers.
  • Begrijp wat je koopt. Kijk bijvoorbeeld hoe een bedrijf geld verdient en of het veel schulden heeft. Ook een bekend bedrijf kan in de problemen komen.
  • Gebruik geen geleend geld als je dat verlies niet kunt dragen. Een lening moet je terugbetalen, ook als je aandelen minder waard zijn geworden.
  • Bedenk vooraf wat je doet bij een daling. Een plan helpt om niet alleen op angst of enthousiasme te reageren.

Een dividenduitkering maakt een aandeel niet veilig. Een bedrijf kan het dividend verlagen of stoppen, terwijl de koers tegelijk daalt.

Veelgestelde vragen over het risico van aandelen

Kunnen aandelen meer dan 100% dalen?
Een gewoon aandeel kan niet verder dalen dan naar nul. Koop je het met eigen geld, dan is je verlies op dat aandeel beperkt tot je inleg. Bij een lening of producten met een hefboom kun je wel meer dan je eigen inleg verliezen.

Is een lage aandelenkoers een teken van weinig risico?
Nee. Een aandeel met een lage prijs per stuk kan sterk dalen of waardeloos worden. De prijs van één aandeel zegt op zichzelf weinig over de gezondheid van het bedrijf.

Komt een gedaald aandeel altijd weer op zijn oude waarde?
Nee. Sommige aandelen herstellen, andere blijven lang laag of worden niets meer waard. Bij één bedrijf is herstel extra onzeker als de problemen blijven bestaan.

Een bruikbare toets is of je een forse daling kunt opvangen zonder het geld direct nodig te hebben. Zo beoordeel je het risico van aandelen niet alleen aan de hand van de koers, maar ook aan de hand van je eigen situatie.