Beleggen in goud: manieren, risico’s en kosten

Beleggen in goud kan door goudbaren of munten te kopen, maar ook via een beursproduct dat de goudprijs volgt of via aandelen van goudmijnbedrijven. Welke vorm past, hangt af van wat je zoekt: fysiek bezit, gemak of blootstelling aan goudmijnen. Goud kan je beleggingen spreiden, maar de prijs kan ook dalen en fysiek goud levert geen rente of dividend op.

Waarom beleggen in goud?

Veel beleggers kopen goud als aanvulling op hun andere beleggingen. De goudprijs beweegt niet altijd op dezelfde manier als aandelen en obligaties. Daardoor kan goud helpen om risico’s te spreiden. Dat betekent niet dat goud altijd stijgt wanneer andere beleggingen dalen.

Goud wordt ook gezien als een manier om waarde te bewaren bij inflatie of economische onrust. Op de lange termijn kan het daaraan bijdragen, maar bescherming is niet gegarandeerd. De goudprijs kan langere tijd dalen, ook wanneer het leven duurder wordt.

Voor wie vermogen wil opbouwen, is er een verschil met beleggingen die inkomsten uitkeren: goud zelf levert niets op zolang je het bezit. Je resultaat hangt af van de prijs bij verkoop, na aftrek van de kosten.

Fysiek goud kopen: munten of baren

Bij fysiek goud koop je zelf gouden munten of baren. Je kunt ze thuis bewaren of onderbrengen bij een aanbieder van beveiligde opslag. Het voordeel is dat je tastbaar goud bezit. Daar staat tegenover dat je zelf een veilige bewaarplek moet regelen of voor opslag betaalt.

De prijs die je betaalt ligt meestal boven de actuele waarde van het goud. De handelaar rekent namelijk een opslag voor onder meer productie en verkoop. Bij verkoop krijg je vaak minder dan de actuele winkelprijs. Het verschil tussen de koop- en verkoopprijs heet de spread.

Kleine baren en munten zijn vaak makkelijker in delen te verkopen, maar de opslag op de goudprijs kan hoger zijn dan bij een grotere baar. Een grote baar kan per gram voordeliger zijn, maar kun je niet eenvoudig gedeeltelijk verkopen.

Sieraden zijn meestal minder geschikt als belegging. Je betaalt daarbij ook voor ontwerp, bewerking en de winkel. Bij verkoop krijg je doorgaans vooral een bedrag dat samenhangt met het goudgehalte en het gewicht, niet met de oorspronkelijke winkelprijs.

Beleggingsgoud dat aan wettelijke voorwaarden voldoet, is vrijgesteld van btw. Dat geldt niet automatisch voor ieder gouden voorwerp. Bij sieraden speelt btw dus wel een rol in de aankoopprijs.

Beleggen in goud via de beurs

Wil je geen goud thuis bewaren? Via een beleggingsrekening kun je producten kopen waarvan de waarde samenhangt met goud. Er zijn verschillende vormen, en ze werken niet allemaal hetzelfde.

• Een goud-ETC: een beursgenoteerd product dat bedoeld is om de goudprijs te volgen. Sommige ETC’s zijn gedekt door fysiek goud in opslag. Je hebt zelf niet zomaar een goudbaar in handen en bent afhankelijk van de voorwaarden en betrokken partijen.
• Een goudfonds of goud-ETF: een fonds kan beleggen in goudgerelateerde bedrijven of op een andere manier de goudprijs volgen. Een fonds met mijnbedrijven volgt de goudprijs niet rechtstreeks.
• Aandelen van goudmijnen: je koopt een aandeel in een bedrijf dat goud wint. De koers hangt niet alleen af van de goudprijs, maar ook van kosten, schulden, bedrijfsvoering en risico’s bij de mijnen. Sommige bedrijven keren dividend uit.
• Hefboomproducten: producten zoals turbo’s en bepaalde opties kunnen koersbewegingen versterken. Ze zijn complex en kunnen snel tot groot verlies leiden. Bij sommige producten kun je meer verliezen dan je inleg.

De naam van een product zegt niet genoeg over wat je koopt. In de productinformatie staat of het de goudprijs rechtstreeks probeert te volgen, of er goud als onderpand is en welke kosten worden ingehouden.

De voor- en nadelen van goud als belegging

Goud kan een nuttige aanvulling zijn, maar is geen spaarrekening en biedt geen vast rendement. Dit zijn de belangrijkste afwegingen:

Fysiek goud en goudproducten vallen niet onder het depositogarantiestelsel voor banktegoeden. Ook het beeld van goud als veilige haven is geen garantie dat je je inleg terugkrijgt.

Wat bepaalt de goudprijs?

De goudprijs ontstaat door vraag en aanbod. Er is vraag vanuit beleggers, centrale banken, de sieradenindustrie en bedrijven die goud gebruiken in producten. Goud komt onder meer uit mijnen en uit recycling.

Ook de rente speelt mee. Goud zelf betaalt geen rente. Als de rente op spaargeld of obligaties stijgt, kunnen die voor beleggers aantrekkelijker worden ten opzichte van goud. Bij een lagere rente kan het omgekeerde gebeuren. De rente is alleen niet de enige factor, dus de goudprijs reageert niet altijd op dezelfde manier.

Goud wordt wereldwijd meestal in Amerikaanse dollars geprijsd. Als je in euro’s belegt, beïnvloedt ook de wisselkoers je resultaat. Een stijging van de goudprijs in dollars kan bijvoorbeeld deels teniet worden gedaan als de dollar minder waard wordt tegenover de euro.

Zo begin je met beleggen in goud

1. Bepaal waarom je goud wilt kopen. Zoek je tastbaar bezit of vooral een belegging die de goudprijs volgt? Dat bepaalt welke vorm logisch is.
2. Kies hoeveel risico je wilt nemen. Goud kan in waarde dalen. Gebruik geen geld dat je op korte termijn nodig hebt.
3. Vergelijk de totale kosten. Let bij fysiek goud op de koop- en verkoopprijs en eventuele opslag. Kijk bij beursproducten naar transactiekosten, de spread en doorlopende productkosten.
4. Bekijk hoe je kunt verkopen. Bij een fysieke aankoop is het nuttig om te weten of de handelaar het goud terugkoopt en hoe de prijs wordt vastgesteld. Bij een beursproduct verkoop je via je beleggingsrekening.
5. Kies eventueel voor aankopen op meerdere momenten. Door je aankoop te spreiden voorkom je dat je alles tegen één prijs koopt. Je betaalt mogelijk wel vaker transactiekosten.

Een kleine aanvulling op je bestaande beleggingen kan beter passen dan een groot deel van je vermogen in één grondstof steken. Er is geen vaste hoeveelheid goud die voor iedereen geschikt is.

Veelgestelde vragen over beleggen in goud

Is beleggen in goud verstandig?
Dat kan passen als je je beleggingen wilt spreiden en prijsdalingen kunt opvangen. Het is minder geschikt als je zekerheid zoekt over je inleg of regelmatige inkomsten wilt ontvangen.

Hoeveel kost een aandeel goud?
Er bestaat geen vaste prijs voor een aandeel goud. De prijs van een goudmijnaandeel of een beursproduct verandert tijdens de handel. Bij fysiek goud betaal je de goudwaarde plus een opslag van de verkoper. De minimale aankoop hangt af van het product en de aanbieder.

Zal de goudprijs nog stijgen?
Dat is niet betrouwbaar te voorspellen. Vraag en aanbod, rente, economische ontwikkelingen en wisselkoersen kunnen de prijs beïnvloeden. Een eerdere stijging zegt niet wat er daarna gebeurt.

Moet je goud opgeven bij de belastingaangifte?
Goud dat je als belegging bezit, valt in Nederland doorgaans onder je vermogen in box 3. Dat kan gelden voor fysiek beleggingsgoud en voor beursproducten. Voor persoonlijke sieraden kunnen andere regels gelden. De Belastingdienst geeft aan hoe je bezittingen in je aangifte verwerkt.

Vergelijk bij je keuze niet alleen de goudprijs, maar ook wat je daadwerkelijk bezit en wat kopen, bewaren en verkopen kost. Juist die verschillen bepalen hoeveel van een eventuele prijsstijging voor jou overblijft.