Wat doet een ondernemer? Alles over taken, verantwoordelijkheden en de dagelijkse praktijk

Werk en kapitaal investeren om daar winst mee te maken: dat is in de kern wat een ondernemer doet. Maar achter die simpele omschrijving gaat een wereld aan taken, keuzes en verantwoordelijkheden schuil. Wat doet een ondernemer precies, van ’s ochtends vroeg tot ’s avonds laat? Dat lees je hier.

De kern: wat is een ondernemer?

Een ondernemer is iemand die voor eigen rekening en risico een bedrijf runt. Hij of zij biedt een product of dienst aan, zoekt klanten en probeert daar meer uit te halen dan erin gaat. Dat klinkt eenvoudig, maar het betekent ook dat je zelf verantwoordelijk bent als het tegenzit. Er is geen baas die de problemen oplost. De ondernemer is zelf de baas, de probleemoplosser en vaak ook de uitvoerder in één.

Er zijn geen officiële opleidingen die je verplicht moet volgen om ondernemer te worden. Iedereen die een bedrijf start en zich inschrijft bij de Kamer van Koophandel, is in principe ondernemer. Toch vraagt het vak om een mix van vaardigheden die je deels leert door het gewoon te doen.

Wat doet een ondernemer dagelijks?

De taken van een ondernemer zijn breed en wisselen per dag. De ene ochtend staat er een klantgesprek op de agenda, de middag gaat op aan het bijhouden van de boekhouding en de avond eindigt met het plannen van de week erop. Grofweg zijn de dagelijkse bezigheden in te delen in een paar terugkerende gebieden.

Ten eerste is er het leveren van het product of de dienst zelf. Dat is het werk waarvoor de klant betaalt. Een timmerman maakt meubels, een consultant geeft advies, een winkelier verkoopt producten. Dit is de kern van het bedrijf.

Ten tweede is er acquisitie en klantcontact. Klanten komen zelden vanzelf. Een ondernemer zorgt dat mensen het bedrijf vinden en blijven terugkomen. Dat kan via sociale media, via mond-tot-mondreclame, via een website of door actief te netwerken.

Ten derde is er de administratie. Facturen sturen, rekeningen betalen, belastingaangifte doen en de boekhouding bijhouden: het hoort erbij, ook als je er geen zin in hebt.

Welke verantwoordelijkheden heeft een ondernemer?

Een ondernemer draagt verantwoordelijkheid op meerdere vlakken. Tegenover klanten heeft hij een informatieplicht: hij moet duidelijk zijn over wat hij levert, tegen welke prijs en onder welke voorwaarden. Tegenover medewerkers is hij verantwoordelijk voor een eerlijke werkomgeving, het uitbetalen van lonen en het naleven van arbeidsregels.

Daar komt ook de financiële verantwoordelijkheid bij. Als het bedrijf verlies maakt, is dat het probleem van de ondernemer. Er is geen uitkering als de omzet tegenvalt. Dat risico is een van de grootste verschillen met een baan in loondienst.

Welke eigenschappen helpen een ondernemer vooruit?

Succesvol ondernemen vraagt om bepaalde eigenschappen. Niet iedereen heeft ze van nature, maar veel ervan zijn te ontwikkelen. Denk aan:

• Doorzettingsvermogen: tegenslag hoort erbij, en wie snel opgeeft, houdt het niet lang vol.
• Zelfstandigheid: je maakt zelf beslissingen, ook als je het antwoord niet zeker weet.
• Financieel inzicht: weten wat er binnenkomt en uitgaat is onmisbaar.
• Commercieel gevoel: begrijpen wat klanten willen en daar slim op inspelen.
• Flexibiliteit: plannen veranderen, en een ondernemer past zich aan.
• Communicatievaardigheid: goed kunnen uitleggen wat je doet en wat dat de klant oplevert.

De risico’s van het ondernemerschap

Ondernemen brengt vrijheid, maar ook onzekerheid. Een vaste maandsalaris bestaat niet. De inkomsten kunnen per maand flink verschillen. Dat vraagt om een goede financiële buffer en discipline in het bijhouden van de financiën.

Ook vrije tijd is niet vanzelfsprekend. Veel ondernemers werken meer uren dan mensen in loondienst, zeker in de beginfase. Vakantie plannen, ziek zijn of een rustige week nemen: het heeft allemaal gevolgen voor de inkomsten. Dat is een bewuste keuze die bij het ondernemerschap hoort.

Hoe ziet het werkleven van een ondernemer eruit in de praktijk?

Geen enkele dag is hetzelfde. Een ondernemer schakelt voortdurend tussen rollen. Het ene moment ben je aan het produceren of adviseren, het volgende moment onderhandel je over een prijs of los je een klacht op. Die afwisseling is voor veel ondernemers juist de reden waarom ze voor zichzelf zijn begonnen.

Naarmate het bedrijf groeit, veranderen de taken. Een ondernemer die personeel aanneemt, besteedt steeds meer tijd aan leidinggeven en minder aan het uitvoerende werk. Grotere bedrijven hebben soms een ondernemingsraad, waarbij medewerkers meedenken over bedrijfsbesluiten. Maar in het begin doet de meeste ondernemer alles zelf: van klantenservice tot de BTW-aangifte.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen een ondernemer en een zelfstandige?
In de praktijk worden deze termen vaak door elkaar gebruikt. Een zelfstandige werkt zonder personeel voor eigen rekening, ook wel zzp’er genoemd. Een ondernemer kan ook personeel in dienst hebben. Elke zelfstandige is een ondernemer, maar niet elke ondernemer is een zelfstandige.

Moet een ondernemer een opleiding hebben gevolgd?
Er is geen verplichte opleiding om ondernemer te worden. Iedereen die een bedrijf inschrijft bij de Kamer van Koophandel en voor eigen rekening werkt, is ondernemer. Wel zijn er voor sommige beroepen specifieke diploma’s of certificaten vereist, zoals voor een elektricien of een medisch specialist.

Heeft een ondernemer recht op een uitkering als het bedrijf stopt?
Dat hangt af van de situatie. Ondernemers hebben in de meeste gevallen geen recht op een WW-uitkering, omdat die alleen geldt voor mensen in loondienst. Er zijn wel andere regelingen, zoals de Bbz, een bijstandsregeling voor zelfstandigen die tijdelijk in de problemen zitten. Het is verstandig om je hier van tevoren goed over te laten informeren.

Hoe zorgt een ondernemer voor nieuwe klanten?
Een ondernemer trekt nieuwe klanten aan via netwerken, mond-tot-mondreclame, sociale media, een website of advertenties. Welke aanpak het beste werkt, verschilt per branche en doelgroep. De meeste ondernemers gebruiken een combinatie van meerdere kanalen.