Gemiddelde studieschuld in Nederland: zo hoog is het bedrag

De gemiddelde studieschuld in Nederland bedroeg volgens cijfers die in oktober 2026 zijn gepubliceerd € 18.300. Dat is een gemiddelde: sommige mensen hebben een kleine schuld, terwijl anderen veel meer hebben geleend. Onder studenten die nog met hun opleiding bezig waren, lag de gemiddelde schuld op € 15.600.

Een gemiddelde is een handig ijkpunt, maar zegt niet direct of jouw studieschuld hoog of laag is. Daarvoor maakt het uit of je nog studeert, net bent afgestudeerd of al jaren aflost.

Wat zegt de gemiddelde studieschuld in Nederland?

De gemiddelde studieschuld is het totale openstaande bedrag gedeeld door het aantal mensen in de onderzochte groep. Een kleine groep met een hoge schuld kan het gemiddelde flink omhoogtrekken. Daardoor ligt het gemiddelde vaak hoger dan het bedrag dat de middelste persoon in de groep heeft.

Dat verschil was te zien in de cijfers van het CBS over begin 2022. De middelste schuld, ook wel de mediaan genoemd, was toen € 9.200. De helft van de mensen met een studieschuld had minder schuld en de andere helft meer. Iets meer dan de helft had minder dan € 10.000 openstaan.

De mediaan van 2022 kun je niet rechtstreeks vergelijken met het gemiddelde uit 2026. Het zijn verschillende meetmomenten en twee verschillende manieren om een groep samen te vatten.

Verschillen tussen studenten en oud-studenten

Wie nog studeert, kan nog steeds schuld opbouwen. Het gemiddelde van € 15.600 onder huidige studenten is daarom geen eindbedrag voor die groep. Na het afstuderen kan de schuld juist dalen door aflossingen, al speelt rente ook een rol.

Leeftijd geeft een aanwijzing voor de fase waarin mensen zitten. Volgens het CBS hadden mensen van 25 tot 30 jaar begin 2022 gemiddeld € 20.300 studieschuld. Zij waren doorgaans klaar met hun studie en bezig met aflossen. Bij mensen van 30 jaar en ouder was het gemiddelde € 18.100.

Waarom lopen studieschulden zo uiteen?

De hoogte hangt onder meer af van hoeveel iemand per maand leent en hoe lang de studie duurt. Ook maakt het uit of een student recht heeft op een beurs en of die beurs een gift wordt. Lukt het niet om aan de voorwaarden voor een gift te voldoen, dan kan een beurs onderdeel van de schuld worden.

Het stelsel waaronder iemand studeerde, speelt eveneens mee. Voor studenten in het hoger onderwijs verdween de basisbeurs met de invoering van het leenstelsel in 2015. Vanaf september 2023 kwam de basisbeurs terug. Tijdens het leenstelsel bouwden veel studenten meer schuld op.

Volgens onderzoek van het CPB hadden hbo-studenten die in 2015 begonnen gemiddeld € 21.300 studieschuld. Dat was bijna € 8.000 meer dan bij de groep die een jaar eerder begon. Dit bedrag hoort bij een specifieke groep en is geen gemiddelde voor alle hbo-studenten.

Is € 10.000 of € 20.000 studieschuld veel?

Vergeleken met het gemiddelde van € 18.300 uit oktober 2026 ligt € 10.000 daaronder en € 20.000 erboven. Dat betekent niet automatisch dat de ene schuld makkelijk en de andere moeilijk terug te betalen is. Je maandlast hangt ook af van je inkomen, de rente en de terugbetalingsregels die voor jou gelden.

Gebruik het landelijke gemiddelde daarom als vergelijkingspunt, niet als norm. Je eigen openstaande schuld en maandbedrag bij DUO geven een duidelijker beeld van wat de studieschuld voor jouw budget betekent.