Soorten aandelen en hun verschillen op een rij

De belangrijkste soorten aandelen zijn gewone aandelen en aandelen met bijzondere rechten, zoals preferente aandelen, prioriteitsaandelen en stemrechtloze aandelen. Ze verschillen vooral in stemrecht, recht op winst en voorrang bij een uitkering.

Een aandeel kan tegelijk onder meerdere indelingen vallen. Zo kan een aandeel op naam ook een gewoon aandeel of een prioriteitsaandeel zijn. De precieze rechten staan in de statuten en voorwaarden van de onderneming.

Welke soorten aandelen zijn er?

Deze indeling gaat over de rechten die aan een aandeel verbonden zijn:

Soort aandeel Kenmerk
Gewoon aandeel Geeft meestal stemrecht en recht op een aandeel in eventuele winstuitkeringen.
Preferent aandeel Geeft vaak voorrang bij dividend of bij een uitkering als de onderneming wordt opgeheven.
Prioriteitsaandeel Geeft bijzondere zeggenschapsrechten, bijvoorbeeld bij de benoeming van bestuurders.
Stemrechtloos aandeel Geeft geen stemrecht in de aandeelhoudersvergadering, maar kan wel recht op winst geven.
Winstrechtloos aandeel Geeft geen recht op een aandeel in de winst, maar kan wel stemrecht geven.
Letter- of soortaandeel Hoort bij een aparte aandelenklasse, waarvan de rechten kunnen verschillen van die van andere klassen.

De naam van een aandeel vertelt niet altijd alles. Twee ondernemingen kunnen dezelfde naam gebruiken voor aandelen met verschillende rechten.

Gewone aandelen en aandelen met bijzondere zeggenschap

Een gewoon aandeel geeft doorgaans stemrecht in de aandeelhoudersvergadering. Ook kan de aandeelhouder dividend ontvangen als de onderneming besluit winst uit te keren. Dividend is niet gegarandeerd.

Een prioriteitsaandeel heeft extra rechten die vooral over de besturing van de onderneming gaan. De houders kunnen bijvoorbeeld een bijzondere rol hebben bij de benoeming van bestuurders. Welke rechten dat precies zijn, verschilt per onderneming.

Er bestaan ook aandelenklassen met verschillend stemrecht. Zo kan een onderneming aandelen van klasse A en klasse B hebben. De ene klasse kan meer stemmen per aandeel geven dan de andere. De letters hebben geen vaste betekenis: bij een andere onderneming kan de verdeling anders zijn.

Aandelen zonder stemrecht of winstrecht

Bij een Nederlandse besloten vennootschap (bv) kunnen stemrechtloze aandelen bestaan. Daarmee kan iemand economisch meedelen in de onderneming, zonder mee te stemmen over besluiten van aandeelhouders. De aandeelhouder kan wel vergaderrechten hebben, zoals het recht om de vergadering bij te wonen.

Een bv kan ook aandelen zonder winstrecht hebben. Die kunnen juist gebruikt worden om iemand zeggenschap te geven zonder recht op een deel van de winst. Een aandeel mag niet tegelijk volledig stemrechtloos én volledig winstrechtloos zijn.

Deze soorten aandelen zijn vooral relevant als je aandelen krijgt of koopt in een bv. Bij aandelen die je via de beurs koopt, vind je de rechten terug in de voorwaarden van de betreffende aandelenklasse.

Aandelen op naam en aandelen aan toonder

Een andere indeling gaat over de manier waarop een aandeel is geregistreerd. Bij een aandeel op naam staat de aandeelhouder in het aandeelhoudersregister van de onderneming. Zo is vastgelegd wie de aandeelhouder is.

Een aandeel aan toonder is niet op dezelfde manier op naam van de aandeelhouder in het register van de onderneming gesteld. Beursgenoteerde aandelen worden in de praktijk meestal digitaal via een bank of broker aangehouden.

Deze indeling zegt op zichzelf niet hoeveel stemrecht of recht op winst je hebt. Daarvoor zijn de rechten van de aandelenklasse bepalend.

Andere manieren om aandelen in te delen

Naast de juridische soorten aandelen kom je indelingen tegen die iets zeggen over het bedrijf of de verhandelbaarheid van het aandeel:

  • Beursgenoteerd of niet-beursgenoteerd: een beursgenoteerd aandeel wordt op een beurs verhandeld. Een niet-beursgenoteerd aandeel koop of verkoop je niet via een gewone beursorder.
  • Sector: aandelen kunnen worden ingedeeld naar het soort bedrijf, zoals technologie, gezondheidszorg of consumentengoederen.
  • Regio: een indeling kan verwijzen naar het land of de regio waar een onderneming gevestigd is.
  • Bedrijfsgrootte: aandelen worden ook ingedeeld naar de totale beurswaarde van het bedrijf, bijvoorbeeld als groot of klein bedrijf.

Een benaming als groei- of dividendaandeel beschrijft een kenmerk van het bedrijf of de uitkering, niet automatisch een aparte juridische aandelenklasse. Ook een certificaat van een aandeel is niet hetzelfde als het aandeel zelf: de rechten kunnen verschillen.

Veelgestelde vragen over soorten aandelen

Kunnen aandelen van hetzelfde bedrijf verschillende rechten hebben?
Ja. Een onderneming kan meerdere aandelenklassen hebben, bijvoorbeeld met een verschillend aantal stemmen of verschillende rechten op uitkeringen.

Is elk aandeel van een bv vrij te verkopen?
Nee. Bij een bv kunnen regels gelden die de overdracht beperken, bijvoorbeeld een verplichting om aandelen eerst aan andere aandeelhouders aan te bieden. De statuten bepalen welke regels van toepassing zijn.

Welke rechten heb je als een onderneming stopt?
Aandeelhouders komen bij een vereffening pas na de schuldeisers aan bod. Of er daarna iets overblijft en welke aandeelhouders voorrang hebben, hangt af van de situatie en de rechten van hun aandelen.

Wil je aandelen van een bepaalde klasse kopen? Vergelijk dan vooral het stemrecht, het recht op uitkeringen en eventuele beperkingen bij verkoop. Juist op die punten kunnen soorten aandelen sterk van elkaar verschillen.