Je risicoprofiel bij beleggen bepalen: zo werkt het
Je risicoprofiel bij beleggen laat zien hoeveel risico je met je beleggingen kunt én wilt nemen. Het helpt je een portefeuille te kiezen die past bij je financiële situatie, je doel en de tijd die je hebt om dat doel te bereiken.
Een profiel is geen garantie voor rendement en voorkomt geen verlies. Ook bij een defensief profiel kan de waarde van je beleggingen dalen.
Wat zegt een risicoprofiel over je beleggingen?
Een risicoprofiel is een hulpmiddel om te bepalen welke mate van risico bij je past. Een aanbieder gebruikt het profiel vaak om een passende beleggingsstrategie of portefeuille te kiezen. Bij een hoger risicoprofiel hoort meestal een groter aandeel beleggingen waarvan de waarde sterk kan schommelen.
Meer risico geeft kans op een hoger rendement, maar ook op grotere verliezen. Het betekent niet dat je een hoger rendement krijgt. Een lager risico kan beter passen als je weinig verlies kunt opvangen, maar ook dan staat de opbrengst niet vast.
De naam van een profiel is niet overal hetzelfde. De ene aanbieder gebruikt bijvoorbeeld de termen defensief, neutraal en offensief. Een andere werkt met cijfers of meer tussenstappen. Vergelijk daarom niet alleen de naam, maar ook de beleggingen die erbij horen.
Risicoprofiel beleggen: zo bepaal je het
Voor een passend profiel zijn vooral je doel, je financiële ruimte en je reactie op verlies van belang. Loop deze punten langs voordat je een vragenlijst invult:
- Bepaal je doel. Waarvoor beleg je en hoe belangrijk is het dat je het bedrag op tijd beschikbaar hebt? Een doel dat je moeilijk kunt uitstellen vraagt om meer voorzichtigheid dan een doel met een flexibele einddatum.
- Bekijk wanneer je het geld nodig hebt. Heb je meer tijd, dan is er meestal meer ruimte om een koersdaling af te wachten. Herstel is ook op lange termijn niet gegarandeerd.
- Bereken je financiële ruimte. Kijk naar je inkomsten, uitgaven, schulden en beschikbare buffer. Beleg niet met geld dat je waarschijnlijk nodig hebt voor vaste lasten of onverwachte kosten.
- Bedenk hoeveel verlies je kunt dragen. Vraag jezelf af of je je doel nog kunt halen als je beleggingen minder waard worden. Kun je een daling financieel niet opvangen, dan past een hoog risico minder goed.
- Bedenk hoeveel verlies je wilt verdragen. Ook als je een daling financieel aankunt, kan die je veel onrust geven. Een profiel past beter als je de bijbehorende schommelingen kunt accepteren.
Je vermogen om risico te nemen en je bereidheid om dat te doen zijn dus niet hetzelfde. Kun je financieel veel verlies opvangen, maar zou je bij een flinke daling direct willen verkopen? Dan is een hoog risico niet vanzelfsprekend passend. Andersom maakt de wens om veel risico te nemen dat risico niet betaalbaar.
Welke soorten risicoprofielen zijn er?
Veel aanbieders delen profielen in van defensief tot offensief. De precieze verdeling verschilt per aanbieder, maar de indeling helpt om de verschillen te begrijpen.
| Profiel | Wat past er meestal bij? | Wat betekent dat voor jou? |
|---|---|---|
| Defensief | Relatief weinig beleggingen met sterke koersschommelingen. | De waarde schommelt meestal minder, maar verlies blijft mogelijk. |
| Neutraal | Een middenweg tussen meer en minder risicovolle beleggingen. | Je accepteert schommelingen, maar neemt meestal minder risico dan bij een offensief profiel. |
| Offensief | Relatief veel beleggingen met mogelijke sterke koersschommelingen. | Je accepteert kans op grotere waardedalingen in ruil voor kans op een hoger rendement. |
Een aanbieder kan ook tussenprofielen gebruiken. Een neutraal profiel bij de ene partij hoeft niet dezelfde samenstelling of hetzelfde risico te hebben als een neutraal profiel bij een andere partij. De inhoud van de portefeuille zegt meer dan het etiket.
Wat staat er in een risicoprofielvragenlijst?
Een vragenlijst vraagt meestal naar je beleggingsdoel, financiële situatie, ervaring en houding tegenover risico. Ook kan de aanbieder vragen wat je zou doen als je portefeuille in waarde daalt. De antwoorden helpen om te bepalen welke dienstverlening of beleggingen bij je passen.
Vul de vragen in vanuit je werkelijke situatie, niet vanuit het profiel dat je graag wilt krijgen. Als je bijvoorbeeld verwacht geld te moeten opnemen voor een geplande uitgave, geef dat dan aan. Een antwoord dat je meer risico laat nemen dan je kunt dragen, kan leiden tot een profiel dat niet bij je doel past.
Een vragenlijst is wel een momentopname. De uitkomst hangt af van je antwoorden en van de manier waarop de aanbieder de profielen indeelt. Bij advies of vermogensbeheer gebruikt de aanbieder informatie over je situatie om te beoordelen wat passend is. Als je zelf zonder advies belegt, maak je de uiteindelijke keuzes zelf.
Van profiel naar een passende portefeuille
Een risicoprofiel beschrijft een gewenste mate van risico. Je portefeuille bestaat uit de beleggingen die je daadwerkelijk bezit. Die twee kunnen van elkaar afwijken, bijvoorbeeld als je naast een beheerde portefeuille ook zelf beleggingen aanhoudt.
Bekijk daarom het geheel per doel. Heb je op verschillende plekken beleggingen voor hetzelfde doel, dan tellen die samen mee voor het risico dat je loopt. Een profiel bij één aanbieder beschrijft niet vanzelf je complete financiële situatie.
Let ook op de risicometer van een aanbieder. Volgens de AFM geeft die het risico van beleggingen in een profiel weer op basis van de beweeglijkheid van het rendement. Zo zie je hoe sterk de waarde kan schommelen. De meter vertelt niet precies hoeveel je kunt verliezen en voorspelt geen toekomstig rendement.
Wanneer pas je je risicoprofiel aan?
Je profiel kan veranderen als je situatie of doel verandert. Denk aan een andere inkomenssituatie, een grotere uitgave die dichterbij komt of een verandering in je gezin. Ook kan blijken dat je koersdalingen moeilijker verdraagt dan je vooraf dacht.
Je beleggingen kunnen daarnaast anders gaan wegen binnen je portefeuille doordat hun waarde verandert. Daardoor kan het risico afwijken van wat je oorspronkelijk koos. Een aanpassing van de verdeling kan dan helpen om weer bij je profiel aan te sluiten.
Verander je profiel niet alleen omdat de koersen tijdelijk stijgen of dalen. Kijk eerst of je doel, financiële ruimte of bereidheid om risico te nemen echt is veranderd.
Veelgestelde vragen over het risicoprofiel bij beleggen
Wat is het verschil tussen risicobereidheid en risicodraagkracht?
Risicobereidheid is hoeveel risico je wilt nemen. Risicodraagkracht is hoeveel verlies je financieel kunt opvangen zonder dat je noodzakelijke uitgaven of belangrijke doelen in gevaar komen.
Kan ik voor elk doel een ander risicoprofiel hebben?
Ja. Voor een doel waarvoor je het geld eerder nodig hebt, kan minder risico passen dan voor een doel dat verder weg ligt. Je kijkt daarbij niet alleen naar de looptijd, maar ook naar de gevolgen van een eventueel verlies.
Is een defensief risicoprofiel veilig?
Een defensief profiel neemt meestal minder risico dan een offensief profiel, maar is niet zonder risico. De waarde kan dalen en het rendement staat niet vast.
Kan ik mijn risicoprofiel wijzigen?
Meestal kun je een profiel opnieuw laten bepalen of wijzigen als je situatie verandert. Hoe dat werkt, hangt af van de aanbieder en de vorm van dienstverlening.
Gebruik je profiel als uitgangspunt en vergelijk het met de beleggingen die je werkelijk hebt. Zo zie je of het risico in je portefeuille nog past bij wat je kunt dragen en wilt verdragen.
Bitcoin Circuit: hoe werkt automatisch handelen en wat zijn de risico’s?
Cold wallet: zo bewaar je de toegang tot je crypto offline
Verasity coin (VRA): werking, koers en risico’s