Gespreid beleggen: zo verdeel je het risico

Gespreid beleggen betekent dat je je geld over verschillende beleggingen verdeelt, zodat je minder afhankelijk bent van één bedrijf, sector of land. Gaat het met één belegging slecht, dan kunnen andere beleggingen het verlies deels opvangen. Spreiding verkleint het risico, maar voorkomt niet dat je portefeuille als geheel in waarde daalt.

Je kunt op verschillende manieren spreiden. Het gaat niet alleen om het aantal beleggingen dat je bezit, maar ook om de vraag hoeveel ze op elkaar lijken en welk deel van je geld erin zit.

Wat levert gespreid beleggen op?

Als je al je geld in één aandeel stopt, hangt je resultaat sterk af van dat ene bedrijf. Krijgt het bedrijf problemen, dan raakt dat je hele belegging. Verdeel je hetzelfde bedrag over meerdere bedrijven, dan heeft een tegenvaller bij één bedrijf meestal minder invloed op het geheel.

Dat werkt ook andersom. Doet één bedrijf het bijzonder goed, dan profiteer je met een gespreide portefeuille minder sterk dan wanneer je alleen dat aandeel had gekocht. Je ruilt dus een deel van de kans op een grote uitschieter in voor minder afhankelijkheid van afzonderlijke beleggingen.

Spreiding is geen bescherming tegen elke daling. Bij een brede beursdaling kunnen veel beleggingen tegelijk minder waard worden. Ook beleggingen die normaal verschillend reageren, kunnen in een onrustige periode dezelfde kant op bewegen.

Waarover kun je je beleggingen spreiden?

Een goed gespreide portefeuille verdeelt het risico op meerdere manieren. Deze vormen van spreiding vullen elkaar aan:

  • Bedrijven: je bent minder afhankelijk van de resultaten van één onderneming.
  • Sectoren: je verdeelt je geld bijvoorbeeld over technologie, gezondheidszorg en consumentengoederen. Een tegenvaller in één sector raakt dan niet direct je hele portefeuille even sterk.
  • Landen en regio’s: je bent minder afhankelijk van de economie en beurs van één land.
  • Soorten beleggingen: aandelen en obligaties reageren niet altijd hetzelfde op economische ontwikkelingen. Ze kunnen wel allebei in waarde dalen.

Deze indelingen zeggen niet alles. Een bedrijf kan in één land op de beurs staan, maar wereldwijd zaken doen. Ook kunnen verschillende sectoren last hebben van dezelfde economische tegenwind. Spreiding verkleint de afhankelijkheid van afzonderlijke onderdelen, maar maakt ze niet onafhankelijk van elkaar.

Het aantal beleggingen zegt niet alles

Een portefeuille met veel beleggingen is niet automatisch breed gespreid. Heb je aandelen van verschillende bedrijven die allemaal in dezelfde sector werken, dan kan één ontwikkeling toch een groot deel van je portefeuille raken. Denk aan nieuwe regels die voor die hele sector gelden.

Ook de verdeling van je geld telt mee. Stel dat je ongeveer de helft van je portefeuille in één bedrijf hebt en de rest over andere bedrijven verdeelt. Dan blijft dat ene bedrijf zwaar meewegen, ook al bezit je daarnaast veel andere beleggingen.

Kijk daarom niet alleen naar hoeveel namen je ziet, maar ook naar hun gewicht in de portefeuille. Grote posities hebben meer invloed op je resultaat dan kleine posities.

Spreiden met een fonds: kijk naar de inhoud

Een breed fonds kan beleggingen van veel bedrijven bevatten. Daarmee kun je met één aankoop over meerdere bedrijven spreiden. Hoe breed die spreiding is, hangt af van wat het fonds daadwerkelijk bezit.

Een fonds dat zich op één land of sector richt, kan veel verschillende bedrijven bevatten en toch geconcentreerd zijn. Een wereldwijd aandelenfonds spreidt meestal over meer landen en sectoren, maar belegt nog steeds in aandelen. Een wereldwijde daling van aandelen kan daardoor de hele belegging raken.

Wereldwijd betekent ook niet dat elk land even zwaar meetelt. Bij een verdeling op basis van beurswaarde krijgen grotere bedrijven en markten doorgaans een groter gewicht. Je kunt daardoor wereldwijd beleggen en toch veel blootstelling hebben aan enkele grote bedrijven of één grote markt.

Voorkom overlap tussen beleggingen

Meer fondsen toevoegen betekent niet vanzelf meer spreiding. Als twee fondsen grotendeels dezelfde bedrijven bezitten, vergroot je vooral je belang in die bedrijven. Je bezit dan wel meer producten, maar niet per se veel meer verschillende beleggingen.

Stel dat je een wereldwijd fonds hebt en daarnaast een fonds koopt dat zich op grote Amerikaanse bedrijven richt. Die bedrijven kunnen al een groot onderdeel van het wereldwijde fonds zijn. Door het tweede fonds toe te voegen, geef je ze samen een groter gewicht.

Dat hoeft geen fout te zijn. Je kunt er bewust voor kiezen om een markt zwaarder te laten meetellen. Het is alleen iets anders dan extra spreiding. De namen van fondsen zijn daarvoor niet genoeg: de onderliggende beleggingen en hun gewichten laten zien waar je geld terechtkomt.

Zo breng je spreiding aan in je portefeuille

Je hoeft niet voor elke vorm van spreiding een apart product te kopen. Begin bij wat je al bezit en bepaal daarna welke verdeling past bij het risico dat je wilt en kunt dragen.

  1. Bekijk je grootste posities. Schrijf op welke beleggingen het zwaarst wegen. Let ook op grote posities die indirect via een fonds lopen.
  2. Zoek naar concentratie. Kijk of veel van je geld in dezelfde bedrijven, sectoren of landen zit.
  3. Bepaal welke spreiding je mist. Wil je minder afhankelijk zijn van één regio, dan voegt een tweede fonds met vooral dezelfde regio mogelijk weinig toe.
  4. Kies een verdeling die bij je past. Meer verschillende beleggingen maken een portefeuille niet automatisch passend bij jouw situatie. De verhouding tussen bijvoorbeeld aandelen en obligaties bepaalt ook hoeveel risico je neemt.
  5. Bekijk de verdeling opnieuw als die verandert. Beleggingen groeien niet even hard. Daardoor kan een positie na verloop van tijd een groter deel van je portefeuille innemen dan je bedoelde.

Je kunt een scheefgegroeide verdeling aanpassen door nieuwe inleg anders te verdelen of door beleggingen te verkopen en andere te kopen. Aan kopen en verkopen kunnen kosten verbonden zijn. Een exacte verdeling aanhouden is daarom niet altijd nodig.

Veelgestelde vragen over gespreid beleggen

Hoeveel beleggingen heb je nodig voor goede spreiding?
Daar is geen vast aantal voor. Het hangt af van de samenstelling en de onderlinge verschillen. Veel aandelen uit dezelfde sector bieden minder brede spreiding dan een verzameling die ook over andere sectoren en landen is verdeeld.

Is één fonds genoeg om gespreid te beleggen?
Dat kan voor spreiding binnen de beleggingen van dat fonds. Een breed aandelenfonds kan bijvoorbeeld veel bedrijven bevatten. Het geeft niet automatisch spreiding over verschillende soorten beleggingen.

Moet je ook over meerdere aanbieders spreiden?
Dat is een andere keuze dan spreiden over beleggingen. Dezelfde belegging via meerdere aanbieders aanhouden verandert het risico van die belegging zelf niet. Meerdere aanbieders kunnen wel gevolgen hebben voor overzicht en kosten.

Kun je te veel spreiden?
Ja, in praktische zin. Extra fondsen kunnen veel overlap geven en je portefeuille onnodig ingewikkeld maken. Als ze weinig nieuwe beleggingen toevoegen, levert de extra moeite mogelijk weinig spreiding op.

Een bruikbare eerste stap is om de grootste beleggingen in je portefeuille op een rij te zetten, ook die binnen fondsen. Zo zie je waar je geld werkelijk zit en welke risico’s zwaarder wegen dan je misschien dacht.