Leveraged ETF: hoe werkt beleggen met een hefboom?

Een leveraged ETF is een beursgenoteerd fonds dat probeert het dagelijkse rendement van een index of andere belegging met een hefboom te vergroten. Bij een hefboom van 2 wordt een dagelijkse stijging van 1% bijvoorbeeld ongeveer 2%, maar een daling van 1% wordt ook ongeveer 2% verlies.

Die vermenigvuldiging geldt meestal per dag, niet over de hele periode waarin je het fonds bezit. Daardoor kan je rendement na meerdere dagen sterk afwijken van twee keer het rendement van de onderliggende index.

Zo werkt een leveraged ETF

Een gewone ETF volgt meestal de waarde van een index. Een leveraged ETF probeert daar een veelvoud van te volgen, bijvoorbeeld twee of drie keer de dagelijkse verandering. Daarvoor gebruikt het fonds onder meer financiële contracten, zoals swaps of futures, en soms geleend geld.

Stel dat een index op één dag 2% stijgt. Een ETF met een dagelijkse hefboom van 2 streeft dan naar een stijging van ongeveer 4%. Daalt de index die dag 2%, dan is het beoogde resultaat ongeveer 4% verlies. In de praktijk kunnen kosten en andere afwijkingen het rendement beïnvloeden.

Aan het einde van iedere handelsdag wordt de hefboom meestal opnieuw ingesteld. De volgende dag wordt het doel dus berekend op basis van de nieuwe fondswaarde. Dat dagelijkse resetten maakt veel verschil als je langer dan één dag belegt.

Waarom het rendement na meerdere dagen afwijkt

Een rekenvoorbeeld laat zien wat er gebeurt als een index eerst stijgt en daarna daalt. Beide beleggingen beginnen op een waarde van 100. Kosten blijven in dit voorbeeld buiten beschouwing.

Moment Index ETF met hefboom 2
Begin 100 100
Dag 1: index stijgt 10% 110 120
Dag 2: index daalt 10% 99 96

De index eindigt 1% lager dan aan het begin. De ETF daalt in totaal 4%, terwijl twee keer het indexverlies 2% zou zijn. Op de tweede dag wordt het verlies van 20% namelijk berekend over de nieuwe waarde van 120.

Bij sterke schommelingen kan dit effect het resultaat flink drukken. Dit wordt ook wel volatiliteitsslijtage genoemd. Bij een duidelijke reeks stijgende dagen kan het samengestelde rendement juist hoger uitvallen dan twee keer de stijging van de index. De volgorde en grootte van de dagelijkse bewegingen doen er dus toe.

De risico’s van een ETF met hefboom

De hefboom vergroot zowel winst als verlies. Een koersbeweging die bij een gewone ETF relatief beperkt is, kan bij een fonds met hefboom tot een veel grotere daling leiden. Hoe hoger de hefboom, hoe sterker dat effect.

  • Groot verlies: bij een forse beweging tegen je positie in kun je een groot deel van je inleg verliezen. In extreme omstandigheden kan de volledige inleg verloren gaan.
  • Dagelijkse herweging: het rendement over een langere periode is niet simpelweg de hefboom maal het totale indexrendement.
  • Schommelingen: een index kan na een onrustige periode ongeveer gelijk staan, terwijl de leveraged ETF verlies laat zien.
  • Risico van contracten: bij sommige financiële contracten hangt een deel van het resultaat af van de partij die de afspraken moet nakomen.
  • Afwijking van het doel: kosten, marktomstandigheden en de uitvoering kunnen ervoor zorgen dat het fonds zijn dagelijkse doel niet precies haalt.

Bij een gewone aankoop van aandelen in een leveraged ETF leen je meestal niet zelf bij je broker. Je kunt doorgaans niet meer verliezen dan je inleg in het fonds. Koop je het product met geleend geld via een aparte kredietfaciliteit, dan kunnen je totale verliezen wel groter zijn dan je eigen inleg.

Kosten van een leveraged ETF

Naast de kosten die het fonds zelf in rekening brengt, betaal je mogelijk kosten voor het verkrijgen van de hefboom. Denk aan financieringskosten en kosten van de financiële contracten. Die kunnen het rendement drukken, ook als de index de gewenste kant op beweegt.

Bij aan- en verkoop kun je daarnaast transactiekosten betalen. Ook is er een verschil tussen de biedprijs en de laatprijs: de prijs waartegen je kunt verkopen en de prijs waartegen je kunt kopen. Dat verschil kan bij minder verhandelde producten groter zijn.

Het lopende kostenpercentage geeft daarom niet altijd het volledige beeld. In de productdocumenten staat welke kosten het fonds rekent en hoe de hefboom wordt bereikt.

Leveraged en inverse ETF’s: wat is het verschil?

Een leveraged ETF met een positieve hefboom is bedoeld om sterker te stijgen als de onderliggende index stijgt. Een inverse ETF probeert juist het tegenovergestelde dagelijkse rendement te behalen. Daalt de index op een dag 1%, dan streeft een inverse ETF zonder extra hefboom naar ongeveer 1% winst.

Een inverse ETF kan ook een hefboom hebben. Bij een dagelijkse hefboom van min 2 is het doel ongeveer 2% winst als de index 1% daalt. Stijgt de index 1%, dan is het doel ongeveer 2% verlies. Ook hierbij geldt dat het resultaat over meerdere dagen anders kan uitpakken dan je op basis van de totale indexbeweging verwacht.

Waar let je op bij het kiezen?

De naam van een fonds vertelt niet altijd genoeg. Twee producten die dezelfde markt volgen, kunnen een andere hefboom, richting of kostenstructuur hebben. Let vooral op deze kenmerken:

  • De onderliggende waarde: volgt het fonds een brede index, een sector of iets anders?
  • De hefboom en richting: gaat het om bijvoorbeeld 2 keer het dagelijkse rendement, of om een inverse positie?
  • De meetperiode: wordt het rendementsdoel dagelijks opnieuw ingesteld?
  • De kosten: welke fondskosten, financieringskosten en handelskosten zijn van toepassing?
  • De verhandelbaarheid: hoe groot is het verschil tussen bied- en laatprijs wanneer je wilt handelen?

Niet elk product met een hefboom is juridisch een ETF. Sommige beursproducten die één aandeel volgen, zijn anders ingericht. De productdocumentatie laat zien wat je koopt en welke risico’s daarbij horen. Ook verschilt het aanbod per broker en zijn niet alle buitenlandse producten beschikbaar voor Nederlandse particuliere beleggers.

Veelgestelde vragen over leveraged ETF’s

Is een leveraged ETF geschikt voor de lange termijn?
Dat hangt af van je doel en hoeveel risico je kunt dragen. Door de dagelijkse herweging kunnen schommelingen het rendement over langere tijd sterk beïnvloeden. Zoek je een eenvoudige belegging om lang aan te houden, dan is een fonds met dagelijkse hefboom meestal minder geschikt.

Wanneer stijgt een short ETF?
Een short of inverse ETF probeert te stijgen wanneer de onderliggende waarde daalt. Het doel geldt meestal per dag. Over meerdere dagen hoeft de stijging niet gelijk te zijn aan de totale daling van de onderliggende waarde.

Kun je een leveraged ETF langer dan één dag aanhouden?
Ja, dat kan zolang het product verhandelbaar blijft. Je neemt dan wel het effect van de dagelijkse herweging mee. Het fonds kan ook voorwaarden hebben voor sluiting of afwikkeling, bijvoorbeeld na extreme koersbewegingen.

Een leveraged ETF kan passen bij een specifieke verwachting over een korte periode, maar is geen simpele manier om langdurig precies twee of drie keer het indexrendement te krijgen. Het dagelijkse doel en de gevolgen van koersschommelingen zijn bepalend voor het resultaat.