NFT’s uitgelegd: wat zijn ze en wat kun je ermee?

NFT’s zijn de afgelopen jaren veel in het nieuws geweest. Soms als een manier om veel geld te verdienen, soms als iets wat niemand begrijpt. Toch is het idee achter een NFT eigenlijk vrij simpel. Het gaat om digitale eigendomsbewijzen die vastgelegd worden op een blockchain. Daarmee kun je aantonen dat jij de rechtmatige eigenaar bent van een digitaal object, zoals een afbeelding, een muziekbestand of een filmpje. Iets wat voorheen online nauwelijks mogelijk was.

Wat een NFT precies betekent

NFT staat voor Non-Fungible Token. Het woord “non-fungible” betekent dat iets uniek is en niet zomaar vervangen kan worden door iets anders. Een euro is wel vervangbaar: je kunt die ene euro makkelijk omruilen voor een andere euro, want ze zijn gelijk aan elkaar. Een NFT werkt anders. Elk token is uniek en heeft een eigen digitale identiteit. Die identiteit wordt opgeslagen op een blockchain, een soort openbaar register dat niemand zomaar kan aanpassen. Daardoor kun je altijd terugkijken wie de eigenaar is van een bepaald digitaal object, en wanneer het voor het eerst aangemaakt werd. Het aanmaken van een NFT wordt ook wel “minten” genoemd.

Hoe digitale kunst een nieuwe waarde kreeg

Het was de kunstwereld die als eerste grootschalig met deze tokens aan de slag ging. Digitale kunstenaars hadden jarenlang moeite om hun werk te verkopen, omdat digitale bestanden zo makkelijk gekopieerd kunnen worden. Een NFT loste dat probleem gedeeltelijk op. Zelfs als iemand een afbeelding opslaat of deelt, blijft in de blockchain staan wie de echte eigenaar is. In 2021 verkocht de digitale kunstenaar Beeple een werk voor omgerekend bijna 70 miljoen dollar. Dat maakte wereldwijd veel indruk. Sindsdien gebruiken artiesten, muzikanten en zelfs sporters dit systeem om exclusieve digitale items aan fans te verkopen.

Waar je NFT’s kunt kopen en verkopen

Voor het verhandelen van digitale tokens bestaan speciale marktplaatsen. OpenSea is daar een bekend voorbeeld van. Op een open marktplaats kan vrijwel iedereen een token aanbieden of kopen. Daarnaast zijn er gesloten platforms waar kunstenaars eerst een aanvraag moeten indienen voordat ze hun werk mogen aanbieden. Om een aankoop te doen heb je meestal een digitale portemonnee nodig, ook wel een crypto wallet genoemd. Betalingen verlopen vaak via cryptomunten zoals Ethereum. De prijs van een digitaal object wordt bepaald door vraag en aanbod, net zoals bij gewone kunst of verzamelitems. Dat betekent ook dat de waarde flink kan stijgen, maar ook zomaar kan dalen.

De keerzijde van digitale eigendomsbewijzen

Niet iedereen is positief over dit systeem. Critici wijzen op het hoge energieverbruik van blockchains, de gevoeligheid voor oplichting en de enorme prijsschommelingen. Veel mensen kochten tokens op het hoogtepunt van de hype en zagen de waarde daarna sterk dalen. Daarnaast geeft een digitaal eigendomsbewijs niet altijd de rechten die kopers verwachten. Je bezit het token, maar dat betekent niet automatisch dat je ook het auteursrecht hebt op het bijbehorende werk. Toch zijn er ook serieuze toepassingen buiten de kunstwereld. Denk aan het opslaan van diploma’s, het bijhouden van eigendomsrechten op vastgoed of het uitgeven van toegangstickets die niet na te maken zijn.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen een NFT en een gewone digitale afbeelding?
Een gewone digitale afbeelding kan onbeperkt gekopieerd en gedeeld worden zonder dat iemand eigenaar is. Een NFT koppelt aan die afbeelding een uniek eigendomsbewijs via de blockchain. Daardoor staat vast wie de eigenaar is, ook als anderen het bestand opslaan of delen.

Heb je technische kennis nodig om een NFT te kopen?
Je hebt geen diepgaande technische kennis nodig, maar je moet wel een paar stappen doorlopen. Je hebt een digitale portemonnee nodig, zoals MetaMask, en je moet cryptomunten aanschaffen om mee te betalen. Op grote marktplaatsen wordt dit proces stap voor stap uitgelegd.

Is een NFT hetzelfde als een cryptomunt?
Een NFT is niet hetzelfde als een cryptomunt. Cryptomunten zoals Bitcoin of Ethereum zijn onderling uitwisselbaar: één Bitcoin is gelijk aan een andere Bitcoin. Een NFT is juist uniek en niet inwisselbaar voor een identiek exemplaar. Beide maken wel gebruik van blockchaintechnologie.

Kan iedereen een NFT aanmaken?
Ja, in principe kan iedereen een NFT aanmaken. Op open platforms upload je een bestand en doorloop je een paar stappen om het token te minten. Hier zijn soms kleine kosten aan verbonden, de zogeheten “gas fees”. Deze kosten dekken de verwerkingskosten op het netwerk.